Avrupa Uzay Ajansı tarafından paylaşılan veriler, Dünya yörüngesinde biriken ve görevini tamamlamış uydular ile roket parçalarından oluşan yapay nesnelerin toplam ağırlığının 17 bin tonu geride bıraktığını ortaya koydu. Yüksek hızla hareket eden bu devasa enkaz tabakası, yörüngedeki aktif araçlar ve gelecekteki uzay uçuşları için ciddi çarpışma riskleri barındırıyor.
Gözlem istasyonları ve takip ağları, yörünge genelinde 46 binden fazla insan yapımı cismi düzenli biçimde izlemeyi sürdürüyor. Buna karşılık, gezegen çevresinde faal olarak hizmet sunan uydu sayısının yaklaşık 16 bin düzeyinde kaldığı bildiriliyor. Takip mekanizmalarının kapasitesini aşan mikroskobik boyutlu cisimler hesaba katıldığında ise toplam enkaz miktarı çok daha yüksek seviyelere ulaşıyor.
Yörüngedeki Küçük Parçalar Büyük Tehdit Oluşturuyor
ESA bünyesindeki güncel modellemelere göre, büyüklüğü 10 santimetrenin üzerindeki cisim sayısının yaklaşık 68 bin 450 olduğu öngörülüyor. Boyutları 1 ile 10 santimetre aralığında bulunan parçaların sayısı 1,5 milyona yaklaşırken, 1 santimetreden daha küçük cisimlerin adedi ise yüz milyonlarla ölçülüyor. Söz konusu cisimlerin ulaştığı yüksek hızlar, milimetrik boyutlardaki kalıntıların dahi operasyonel uzay araçlarında ağır tahribat yaratmasına zemin hazırlıyor.
Temizlik ve Onarım Projeleri Geliştiriliyor
Artan risk faktörlerine karşı harekete geçen ESA, yeni kirliliklerin önlenmesinin yanı sıra mevcut atıkların toplanmasını hedefleyen ClearSpace-1 görevini hazırlıyor. Bu operasyon kapsamında, işlevini yitirmiş bir uzay aracının yakalanarak Dünya atmosferinde kontrollü biçimde imha edilmesi planlanıyor. Ajans eş zamanlı olarak uyduların yörüngede tamir edilmesini, farklı konumlara taşınmasını ve hizmet sürelerinin uzatılmasını sağlayacak teknolojiler üzerinde çalışıyor.
Uzay araştırmalarında öne çıkan temel tehlikelerin başında ise zincirleme çarpışma senaryoları yer alıyor. Yaşanabilecek tek bir çarpışmanın binlerce yeni parçacık üreterek diğer uzay araçlarını tehdit edebileceği, bu durumun yörüngedeki kalıntıların aktif biçimde temizlenmesini zorunlu kıldığı kaydediliyor.
