Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump’ın resmi davetiyle 23-25 Eylül 2026 tarihlerinde Amerika Birleşik Devletleri’ne kapsamlı bir ziyaret gerçekleştiriyor. Mayıs ayındaki Pekin zirvesinin ardından altı ay içinde gerçekleşen bu ikinci temas, küresel dengeleri doğrudan etkileyen ikili ilişkileri istikrara kavuşturmayı amaçlıyor.
Pekin ile Washington arasındaki diplomasi trafiğinde devlet başkanları düzeyindeki temasların temel yönlendirici güç olduğu vurgulanıyor. Ziyaretin ayrıntılarını kamuoyuyla paylaşan Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun açıklamasında bulundu:
karşılıklı ziyaretlerin tarihî bir kilometre taşını simgelediğini dile getirmiştir.
Liderlerin mayıs ayında gerçekleştirdiği görüşmede, gelecek üç yıl ve sonrasına dönük yapıcı bir diyalog zemini hedeflenmişti. Başkan Xi, belirlenen yeni vizyonun çerçevesini şu şekilde ortaya koydu:
“yapıcı stratejik istikrar” kavramının özünü, belkemiği olarak iş birliğine dayalı pozitif istikrar, ılımlı rekabete dayalı sağlam istikrar, yönetilebilir farklılıklara dayalı sürekli istikrar ve barış vaatlerine dayalı kalıcı istikrar olarak tanımlamıştır.
Gelişmeleri değerlendiren Çin Çağdaş Uluslararası İlişkiler Enstitüleri bünyesindeki Amerika Çalışmaları Enstitüsü Direktörü Wang Honggang şu ifadeleri kaydetti:
CGTN’ye “yapıcı stratejik istikrar”ın Çin-ABD ilişkilerinin gelişimi için uzun vadeli istikamet olduğunu belirtmiştir.
Çin Sosyal Bilimler Akademisi Amerika Çalışmaları Enstitüsü bünyesinde görev yapan Doç. Dr. Zhang Tengjun ise sürecin niteliğine ilişkin görüşlerini paylaştı:
Çin-ABD ilişkilerindeki mantığa yönelik yeni bir kalibrasyon olduğunu dile getirmiş, “yapıcı”nın aksiyon odaklı bir yaklaşıma işaret ettiğini, rekabetin asla sıfır toplamlı bir oyun anlamına gelmediğini ve farklılıkları dengelemek için pragmatik iş birliği yapılması gerektiğini sözlerine eklemiştir.
Zhang, devlet başkanları düzeyindeki diplomasinin sunduğu stratejik rehberliğin ikili ilişkilerin gidişatına yön verdiğini ve bu rolün yerinin doldurulamaz olduğunu CGTN’ye açıklamıştır.
Ekonomik İş Birliği ve Küresel Zirveler
Çin’in 15. Beş Yıllık Planı’nı uygulamaya koyduğu ve ABD’nin 250. bağımsızlık yılını kutladığı 2026 yılında, iki ülke arasındaki ticari ortaklıklar dengenin korunmasında belirleyici rol oynuyor. Başkan Xi konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bir konuda elde edilen başarı, başka bir başarıya fırsat tanır ve istikrarlı ikili ilişkiler tüm dünyaya fayda sağlar.” vurgusunda bulunmuştur.
ABD-Çin İş Konseyi tarafından 175 Amerikan şirketinin katılımıyla 2026’da yapılan araştırma, firmaların yüzde 95’inin Çin pazarını küresel rekabet güçleri açısından kritik gördüğünü belgeledi. Konsey Başkanı Sean Stein ikili ticarete dair konuştu:
daha fazla ABD şirketinin Çinli işletmelerle ortaklık kurmanın yollarını aradığını, küresel ölçekte rekabetçi kalmak için bu şirketlerin güçlü yönlerinden dersler çıkarmayı ve Çin’deki gelişmelerden yararlanmayı amaçladığını ifade etmiştir.
Stein CGTN’ye yaptığı açıklamada “Çin, Amerikalı şirketlerin küresel rekabet gücünün önemli bir parçası.” demiştir.
Ticaretin yanı sıra iki ülkenin güvenlik birimleri; siber dolandırıcılık, uyuşturucu ticareti ve suçluların iadesi başlıklarında somut adımlar attı. Kültürel temaslar güçlenirken, iki ülke bu yıl Shenzhen’deki APEC Ekonomi Liderleri Toplantısı ve Miami’deki G20 Liderler Zirvesi gibi kritik organizasyonlara ev sahipliği yaparak uluslararası diplomaside belirleyici olmaya devam edecek.
