CSU Spur kampüsünde yürütülen bilimsel araştırma, güneş panelleri altına yerleştirilen safran bitkisinin gölgesiz alanlara oranla iki kat fazla ürün verdiğini ortaya koydu. Çatı üzeri agrivoltaik sistemler sayesinde binalarda hem elektrik enerjisi üretilirken hem de yüksek ekonomik değere sahip safranın yetiştirilebildiği belirlendi.
Colorado Eyalet Üniversitesi (CSU) bünyesindeki araştırmacılar Jennifer Bousselot ve Reece Bailey tarafından yayımlanan raporda, Denver’daki CSU Spur kampüsünde yüzde 40 ışık geçirgenliğine sahip panellerin altındaki safran parselleri değerlendirildi. Çalışmada, yeşil çatıların sahip olduğu süzek ve besin yönünden zayıf toprak yapısının safran tarımına elverişli olduğu saptandı. Araştırmacılar, bitki zemininden 1,8 ila 2,4 metre yüksekliğe yerleştirilen ve ışığın yüzde 30 ila 40’ını geçiren panellerin tercih edilmesini önerirken, Doğu Fas’ta 24 ay süren farklı bir araştırmada en yüksek verimin yüzde 30 gölgeleme sağlanan sahalarda alındığı bildirildi.
5 Yıllık Projeksiyonda Net Gelir Hesabı
Ekonomik çerçeveyi analiz eden Colorado ekibi, 46 kilovatlık mevcut çatı paneli ve 405 metrekarelik tarım alanı üzerinden beş yıllık gelir projeksiyonu oluşturdu. Safranın gram satış fiyatı 35 dolar, soğan adedi 25 sent ve üretilen elektriğin beş yıllık katkısı 13 bin 470 dolar olarak baz alındığında, sistemin beş yılın bitiminde yaklaşık 61 bin dolar (yaklaşık 3 milyon lira) net kazanç sağlayabileceği hesaplandı. Ancak ilk yıl harcamalarının geliri aştığı ve hesaba sıfırdan panel kurulum maliyetinin katılmadığı kaydedildi.
Üretim sürecinin en zorlu kısmını yoğun el emeği oluşturuyor. Vermont Üniversitesi verilerine göre, 1 gram kurutulmuş safran elde edebilmek adına 159 ila 179 çiçeğin elle toplanıp kırmızı tepeciklerinin tek tek ayrılması gerekiyor. Ekim veya Kasım aylarında gerçekleşen hasat dönemi üreticilere ek mevsimsel kazanç sunarken, panellerin sağladığı gölge bitkilerin su ihtiyacı ile ısı stresini düşürüyor.
CSU uzmanları çatı agrivoltaik sistemlerinin yönetim gereksinimine ilişkin olarak şu ifadelere yer verdi:
dikim, bakım ve hasat süreçlerinin tamamen elle yapılması sebebiyle çatı sistemlerinin kurulum ve işletim aşamalarında planlı bir yönetim gerektirdiğini altını çizerek belirtti.
