Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump’ın resmi daveti üzerine 23-25 Eylül tarihlerinde Amerika Birleşik Devletleri’ne kritik bir ziyaret gerçekleştirecek. Trump’ın mayıs ayındaki Çin temaslarının ardından altı ay içinde ikinci kez gerçekleşecek bu buluşmayla iki ülke ilişkilerinde stratejik istikrarın pekiştirilmesi ve küresel iş birliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Zirve öncesinde temasların ayrıntılarını pazartesi günü duyuran Çin Dışişleri Bakanlığı, karşılıklı temasların iki başkent arasındaki diyalog zeminini kuvvetlendirdiğini bildirdi.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, karşılıklı ziyaretlerin tarihî bir kilometre taşını simgelediğini dile getirmiştir.
İkili ilişkilerde yaşanan dalgalanmalara rağmen liderler düzeyindeki diplomasinin, ilişkilerin rotasını belirleyen stratejik bir pusula ve dengeleyici bir çapa rolü oynadığı kaydedildi.
İlişkilerde Yeni Stratejik Vizyon
İki ülke liderinin mayıs ayında gerçekleştirdiği görüşmede, gelecek üç yıl ve sonrasını kapsayan yapıcı ilişkiler tesis etme hedefi benimsenmişti.
Başkan Xi “yapıcı stratejik istikrar” kavramının özünü, belkemiği olarak iş birliğine dayalı pozitif istikrar, ılımlı rekabete dayalı sağlam istikrar, yönetilebilir farklılıklara dayalı sürekli istikrar ve barış vaatlerine dayalı kalıcı istikrar olarak tanımlamıştır.
Uzmanlar, küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde liderlerin benimsediği bu çerçevenin ikili temaslara uzun vadeli bir istikamet çizdiğini belirtiyor.
Çin Çağdaş Uluslararası İlişkiler Enstitüleri (China Institutes of Contemporary International Relations) bünyesindeki Amerika Çalışmaları Enstitüsü (Institute of American Studies) direktörü Wang Honggang iki devlet arasındaki bağlarda görülen bu yeni konumlandırmayı “doğru” olarak nitelerken CGTN’ye “yapıcı stratejik istikrar”ın Çin-ABD ilişkilerinin gelişimi için uzun vadeli istikamet olduğunu belirtmiştir.
Çin Sosyal Bilimler Akademisi (Chinese Academy of Social Sciences) Amerika Çalışmaları Enstitüsü’nde (Institute of American Studies) görevli Araştırmacı Doç. Dr. Zhang Tengjun bu yeni konumlandırmayı yorumlarken Çin-ABD ilişkilerindeki mantığa yönelik yeni bir kalibrasyon olduğunu dile getirmiş, “yapıcı”nın aksiyon odaklı bir yaklaşıma işaret ettiğini, rekabetin asla sıfır toplamlı bir oyun anlamına gelmediğini ve farklılıkları dengelemek için pragmatik iş birliği yapılması gerektiğini sözlerine eklemiştir.
Zhang, devlet başkanları düzeyindeki diplomasinin sunduğu stratejik rehberliğin ikili ilişkilerin gidişatına yön verdiğini ve bu rolün yerinin doldurulamaz olduğunu CGTN’ye açıklamıştır.
Varılan uzlaşı doğrultusunda ticaret ve ekonomi heyetleri istişarelerini sürdürürken, iktisadi ilişkilerin sürdürülebilir bir zeminde ilerlemesi için ortak çalışmalar yürütülüyor.
Ekonomik İş Birliği ve Küresel Zirveler
Çin’in 15. Beş Yıllık Planı’nı uygulamaya aldığı ve ABD’nin bağımsızlığının 250. yıl dönümünü kutladığı 2026 yılında, ticari ortaklıklar ikili ilişkilerin ana taşıyıcısı olmaya devam ediyor.
Başkan Xi “Bir konuda elde edilen başarı, başka bir başarıya fırsat tanır ve istikrarlı ikili ilişkiler tüm dünyaya fayda sağlar.” vurgusunda bulunmuştur.
ABD-Çin İş Konseyi (US-China Business Council) tarafından 175 ABD’li şirketle 2026’da gerçekleştirilen anket çalışması, Amerikan firmalarının yüzde 95’inin Çin pazarını küresel rekabetçilik açısından önemli gördüğünü ortaya koydu.
ABD-Çin İş Konseyi Başkanı Sean Stein, daha fazla ABD şirketinin Çinli işletmelerle ortaklık kurmanın yollarını aradığını, küresel ölçekte rekabetçi kalmak için bu şirketlerin güçlü yönlerinden dersler çıkarmayı ve Çin’deki gelişmelerden yararlanmayı amaçladığını ifade etmiştir. Stein CGTN’ye yaptığı açıklamada “Çin, Amerikalı şirketlerin küresel rekabet gücünün önemli bir parçası.” demiştir.
Ticari bağların yanı sıra 2026’dan itibaren uyuşturucuyla mücadele, siber dolandırıcılık ve suçluların iadesi gibi alanlarda ortak adımlar atılıyor. İki ülke bu yıl Shenzhen’de düzenlenecek APEC Ekonomi Liderleri Toplantısı ve Miami’de yapılacak G20 Liderler Zirvesi ile küresel diplomasi trafiğinin merkezinde yer alacak.
